Przewodniki / „Naturalne”, „bez chemii”

Czy na mydle można napisać „naturalne” lub „bez chemii”?

Opublikowano: 13 października 2026. Ostatnie sprawdzenie przepisów: 25 września 2026. Informacje o etykietowaniu, nie opinia prawna.

„Naturalne” wolno napisać, jeśli to prawda, jest poparte dowodami i nie wprowadza w błąd; „bez chemii” nie, bo nie jest prawdą o żadnym mydle. Art. 20 ust. 1 rozporządzenia dotyczącego produktów kosmetycznych zakazuje używania tekstu, nazw, znaków towarowych, obrazów lub innych znaków tak, „aby przypisywać tym produktom cechy lub funkcje, których nie posiadają”, a rozporządzenie (UE) nr 655/2013 ustanawia sześć wspólnych kryteriów, które musi spełniać każde oświadczenie o produkcie kosmetycznym, „bezpośrednie, jak i pośrednie”. Żaden z tych tekstów nie definiuje słowa „naturalny”, więc ocenia się je według kryteriów. Kostka mydła jest substancją chemiczną, solami sodowymi kwasów tłuszczowych, więc etykieta, która mówi, że nie zawiera chemii, nie spełnia drugiego z sześciu kryteriów: „Prawdziwość udzielanych informacji”.

Sześć kryteriów słowami rozporządzenia

Rozporządzenie 655/2013 stosuje się „do oświadczeń w formie tekstów, nazw, znaków towarowych, obrazów, symboli i innych znaków, które informują bezpośrednio lub pośrednio o właściwościach lub funkcjach produktu” (art. 1), a za to, by treść oświadczeń odpowiadała kryteriom, odpowiada osoba odpowiedzialna (art. 2). Załącznik wymienia:

1. „Zgodność z przepisami”. Żadnych oświadczeń, że produkt otrzymał zezwolenie lub zatwierdzenie właściwego organu, oraz: „Nie są dozwolone oświadczenia wskazujące na określoną zaletę produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi.” O dopuszczalności oświadczenia decyduje percepcja przeciętnego użytkownika końcowego, „dość dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego”.
2. „Prawdziwość udzielanych informacji”. „Jeśli na produkcie umieszcza się informację, że zawiera on określony składnik, to składnik ten musi być obecny”, a oświadczenia o składnikach nie mogą wskazywać, że produkt końcowy ma właściwości, których nie ma.
3. „Dowody”. Oświadczenia „muszą być poparte odpowiednimi i sprawdzalnymi dowodami”, a zakres dowodów zależy od rodzaju oświadczenia; wyraźna przesada, której nikt nie bierze dosłownie, nie wymaga uzasadnienia.
4. „Zgodność ze stanem faktycznym”. „Opis działania produktu nie może wykraczać poza to, co można potwierdzić dostępnymi dowodami”, a oświadczenie nie może przypisywać produktowi szczególnych cech, jeśli podobne produkty mają te same cechy.
5. „Uczciwość”. Oświadczenia „muszą być obiektywne i nie mogą przedstawiać w złym świetle konkurencji ani legalnie stosowanych składników”.
6. „Świadome podejmowanie decyzji”. „Oświadczenia są jasne i zrozumiałe dla przeciętnego użytkownika końcowego.”

„Naturalne”

Słowo nie ma definicji, więc pytania są pytaniami kryteriów. Czy jest prawdą o tym produkcie, tak jak rozumie je przeciętny użytkownik końcowy, i czy możesz to poprzeć dowodami? Mydło z olejów roślinnych, wody i ługu, z olejkiem eterycznym, to mocniejszy przypadek niż mydło barwione syntetycznym pigmentem i pachnące olejkiem zapachowym, a „zrobione z naturalnych olejów” to węższe i łatwiejsze do obrony stwierdzenie niż „100% naturalne”, bo pierwsze opisuje składniki, które dodano do produktu, a drugie cały produkt. Zgodnie z kryterium 4 oświadczenie, które mogłoby złożyć każde mydło robione ręcznie, nie jest szczególną cechą twojego. Dowody dla oświadczenia przechowuj w dokumentacji produktu, gdzie oczekuje ich art. 2 rozporządzenia w sprawie oświadczeń.

„Bez chemii”, „bez substancji chemicznych”, „nietoksyczne”

Wszystko w mydle jest substancją chemiczną, także woda, więc „bez chemii” nie może być prawdą i nie spełnia kryterium 2, zanim pojawi się jakiekolwiek inne pytanie. „Nietoksyczne” i „bezpieczne” to oświadczenia o bezpieczeństwie produktu, które w odbiorze przeciętnego użytkownika końcowego sugerują przewagę nad innymi kosmetykami; każdy produkt kosmetyczny udostępniany na rynku musi być bezpieczny zgodnie z art. 3 rozporządzenia dotyczącego produktów kosmetycznych, więc takie oświadczenie przedstawia jako zaletę coś, co „polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi”, a to wyklucza kryterium 1. (W przypadku świec i innych produktów oznakowanych zgodnie z CLP te same słowa są zakazane bez wyjątku przez art. 25 ust. 4 CLP; dla kosmetyków zasadą są kryteria, nie lista słów.)

„Bez” i „wolne od”

Oświadczenie „bez X” o składniku zakazanym w kosmetykach przedstawia przestrzeganie przepisów jako zaletę i nie spełnia kryterium 1. Oświadczenie „bez X” o składniku, który jest dozwolony i stosowany w innych produktach, zderza się z kryterium 5, które nie pozwala przedstawiać w złym świetle „legalnie stosowanych składników”, oraz z miarą przeciętnego użytkownika końcowego z kryterium 1, bo oświadczenie sugeruje, że składnika trzeba unikać. Rozporządzenie w sprawie oświadczeń nie wymienia dopuszczalnych słów; podaje kryteria. Sformułowanie, które spełnia je najłatwiej, mówi, co produkt zawiera, a nie czego nie zawiera.

Gdzie przebiega granica na etykiecie mydła

• Wykaz składników nie jest oświadczeniem; to informacja z art. 19 i pozostaje rzeczowa, jakkolwiek sformułowany jest przód etykiety.
• Nazwa produktu jest oświadczeniem, jeśli przypisuje mu cechę („Czyste”, „Delikatne”, „Detox”), bo art. 1 rozporządzenia w sprawie oświadczeń obejmuje nazwy i znaki towarowe.
• Obrazy też się liczą: liść, rysunek botaniczny lub znaczek „bez chemii” przekazują to samo pośrednie oświadczenie co słowa.
• Osoba odpowiedzialna, którą w przypadku twórcy sprzedającego własne mydło jest sam twórca, musi umieć uzasadnić każde oświadczenie.

Powiązane pytania